City

Tak światowo nazywał się tarnowski hotel, wybudowany w 1913 roku, własność Estery i Majera Weissów.

Dziś lśni odnowionym blaskiem i… krzyczy pustką po dawnych bywalcach.

Oprócz bogato zdobionej fasady warto zwrócić uwagę na mezuzę, Gwiazdę Dawida, nazwisko właściciela zapisane alfabetem hebrajskim, pamiątkową tablicę, oraz przyklejone do szyby przedwojenne zdjęcie hotelu.

Prawie czuję zapach potraw serwowanych w usytuowanej niegdyś na parterze restauracji...

Łaźnia, czyli historia pewnej rewolucji

Chodzi o dawną żydowską łaźnię w Tarnowie i “Kuchenne Rewolucje” Magdy Gessler, która ratowała działającą w budynku mykwy restaurację.
 

Pamiętam ten odcinek programu doskonale. Znaną restauratorkę oburzały dancing z tańcem na rurze i szpecące budynek banery. Stanowczo domagała się poszanowania miejsca, jego architektury i historii, także tej trudnej - związanej z II wojną światową. 

Dopingowałam poczynaniom Magdy Gessler jak nigdy dotąd, a gdy ogłosiła, że restauracja będzie serwować kuchnię żydowską - miałam ochotę serdecznie ją uściskać. Od razu także postanowiłam, że na pewno odwiedzę to miejsce. 

Ratowała, jak się okazuje skutecznie. Zachwyca zarówno mauretańskie wnętrze (oryginalne kolumny, oprawa okien - przed wojną były tu szatnie i rozbieralnie), jak i to, co ląduje na talerzu. Czulent, kreplachy, pasztet z gęsich wątróbek, figi z kozim serem i rozmarynem…

Skrzyżowanie

Tarnowskie ulice Bóżnic i Matki Bożej Fatimskiej - rozbieżne, przeciwstawne, każda w swoją stronę. Pomiędzy nimi - niczym przysłowiowym młotem a kowadłem - ulica Mickiewicza.

Podobno wieszcz narodowy był… Żydem - po matce pochodzącej z uszlachconych Żydów frankistów.

Mimowolnie wymowne skrzyżowanie…

Temperatura

Pod tym linkiem znajdziecie katalog projektu Mi Polin. Z Polski - “Mezuza z Tego Domu”. Gorąco zachęcam do przeczytania niezwykłych, wzruszających historii i obejrzenia nostalgicznych zdjęć. 

“Wszystkie mezuzy z kolekcji “Mezuza z Tego Domu” zostały ręcznie wykonane z brązu w odlewni w Niwach Ostrołęckich pod Warką. Brąz, czyli stop miedzi z cyną, znany jest od starożytności. Przedmioty wykonane z brązu są odporne na działanie czynników zewnętrznych i nie rdzewieją. Dzięki temu odlewy śladów po mezuzach będą wieczne. By je wykonać, miedź i cyna zostały ze sobą zmieszane i stopione w temperaturze 1500 stopni C.” 

To także temperatura moich uczuć :) Do projektu, Mi Polin, Heleny i Aleksandra.

Tarnów, Rynek.
 

 Tarnów, ul. Zakątna, od podwórza.

 Tarnów, ul. Zakątna, od podwórza.

 Tarnów, ul. Brodzińskiego.

Tarnów, ul. Brodzińskiego.

Dawno, dawno temu

Podpisując blogowe zdjęcie na Facebooku sięgnęłam po utarte określenie: “dawna dzielnica żydowska”. Tymczasem od słówka “dawna”, kojarzącego się odlegle, nierealnie, bajkowo dzieli nas niespełna osiemdziesiąt lat. 

Przyzwoicie długie życie jednego człowieka.

Spalona bima Starej Synagogi w Tarnowie.

Skwer

Już tylko spalona bima, skwer i... Pamięć.

Skwer Starej Synagogi. Tarnów.

Spalona

Istniała kilkaset lat. Nikt nie zliczy, ile razy przyjmowała pod swój baldachim święte rodały, ilu modlitw wysłuchała, ilu wzruszeń była świadkiem. Trwała. Na przekór różnym okolicznościom losu. Aż przyszedł czas, gdy największą zbrodnią było żydowskie pochodzenie. I podniósł na nią rękę barbarzyńca. Oblał benzyną, podłożył ogień.

Okaleczona, osamotniona... Przeżyła, żeby świadczyć.

Bima spalonej synagogi.

Tarnów, czerwiec 2006, pozostałość po Starej Synagodze.