poniedziałek, 10 grudnia 2018

Wariacja


Wariacja na temat Ściany Płaczu to kolejne współczesne dzieło sztuki z kolekcji MOCAK-u. Autorzy - duet artystyczny Markus Muntean i Adi Rosenblum.

“Kotel ha-Maarawi” i “kwitele”...




wtorek, 4 grudnia 2018

Bez przemocy


Wspomniana w poprzednim poście Elżbieta Janicka podała także oceniane przez nią pozytywnie, nie skażone przemocą filosemicką źródła:

- film “Pokłosie” reż. W.Pasikowski
- film dok. “Miejsce urodzenia” reż. P.Łoziński
- książka “My z Jedwabnego” A.Bikont
- książka “Sendlerowa” A.Bikont
- książka “Bohater, spisek, śmierć: wykłady żydowskie” M.Janion
- książka “Legendy o krwi. Antropologia przesądu” J.Tokarska-Bakir
- podręcznik “Holokaust. Zrozumieć dlaczego” P.Trojański, R.Szuchta

Dla wielu pewnie antypolskie… Dla mnie (znam pięć z nich) prawdziwe i uczciwe, a że prawda boli, to już zupełnie inna historia.


sobota, 1 grudnia 2018

Dom Kereta


Słyszeliście już może o zjawisku przemocy filosemickiej? Badają je Elżbieta Janicka i Tomasz Żukowski. Najkrócej mówiąc chodzi o to, że - powodowani dobrymi intencjami filosemici swoimi działaniami (książki, filmy, akcje w przestrzeni publicznej) wpisują się w dyskurs antysemicki. 

Niedawno brałam udział w arcyciekawym spotkaniu z Elżbietą Janicką w Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie. Krytyka objęła m.in. filmy “Po-lin” i “Idę”, akcje Betlejewskiego “Tęsknię za Tobą, Żydzie” i “Płonie stodoła”, świetlną rekonstrukcję gettowego mostu nad Chłodną, Dom Kereta.

“Co jest nie tak z tym Domem Kereta?” - zapytał ktoś z widowni. “Wszystko” - odpowiedziała Janicka.

- najmniejszy dom świata - symbol haniebnych warunków życia, upokorzenia - symbol pariasa
- dom - symbol braku intymności (teatr cieni podczas korzystania z toalety)
- dom bez adresu
- dom - szczelina deratacyjna w murze, pomiędzy dwiema kamienicami: przedwojenną żydowską i powojennym blokiem
- dom na miejscu wysypiska śmieci
- makabryczna rekonstrukcja kryjówki żydowskiej
- ironiczna wersja daru dla pisarza (np. Sienkiewicz otrzymał pałac w Oblęgorku, Żeromski mieszkanie na Zamku Królewskim w Warszawie)
- dom jako dar (popatrz, jacy jesteśmy dobrzy, wyciągamy rękę do pojednania)
- dar dla Żyda z poczuciem humoru
- dar dla Żyda, którego bliscy stracili fabryki, domy i ich wyposażenie
- Żyd powinien się odwdzięczyć deklaracją, że w Polsce nie ma antysemityzmu
- bliscy Kereta przeżyli Holokaust w Polsce: ojciec ukrywał się w dziurze po stronie aryjskiej, ciocię zabili Polacy, babcia seksem opłacała kryjówkę u Polaka

Przyznacie, że daje do myślenia...


czwartek, 29 listopada 2018

Mose


Lubię sztukę współczesną, bo… można przy niej pofantazjować interpretacyjnie.

Oto Mojżesz z głową Marksa Krzysztofa M. Bednarskiego:


A oto moje fantazje:
- W końcu i tak dopadnie cię jakaś ideologia.
- Mit Żydokomuny.
- Każdy ma taką Ziemię Obiecaną, na jaką zasłużył.
- Sztuka cię wyzwoli!
- W teorii wszystko brzmi pięknie.

Dołączycie? Dorzucicie coś jeszcze?


czwartek, 22 listopada 2018

Opór


“Opór” to tytuł niepozornej rzeźby, prezentowanej aktualnie w MOCAK-u. Wyobraża współcześnie ubranego młodego chłopaka strzelającego z procy. Skojarzenia z Dawidem i Goliatem nasuwają się same.

W sumie… nic szczególnego.

Sprawa nabiera rumieńców wraz z osobą artysty. Twórcą “Oporu” jest Ahmad Canaan - Palestyńczyk mieszkający w Izraelu.


piątek, 16 listopada 2018

Mariusz i Sara


„W Krakowie na Kazimierzu,
Tuż przed wiślanym bulwarem,
(Kto nie chce, niech mi nie wierzy),
Spotkałem Żydówkę Sarę.

Miedziane pukle jej włosów
Skrywała chusta gołębia,
Jej oczy - zwierciadło losu -
Ciemna wiślana głębia.

Chciałem ją chwycić za rękę,
Na kawę pójść na Szeroką...,
Ona jak mgła się rozwiała,
Wzleciała ku szarym obłokom.

Szukałem jej wszędzie, przy mykwie,
Pytałem "Pod Orłem" - w aptece,
Na Kupa, Meiselsa, pod rondlem,
Na strychu, w piwnicy, za piecem.

Klezmerzy grają w "Arielu",
Tu pachnie pascha, tam czulent
Choć ludzi wokoło tak wielu,
Nikt Sary nie widział, w ogóle”.

/Mariusz Parlicki, “Sara” – Magiczny Kraków/

Drogi Mario, pozwól proszę, że po dedykowanej mi przed laty “Psychologii”, to właśnie ten wiersz uznam za “swój”. A co do Sary… Myślę, że wspólnie ją odnaleźliśmy…


poniedziałek, 12 listopada 2018

Kraj


“Trudnym dla Żydów krajem jest Polska. I może Żydzi są też trudni dla Polski. Uwalniam cię, kraju mego dzieciństwa, od swej obecności i czuję się uwolniona od twej obecności we mnie.”
/Dvora Schreibaum, fr. “Na szczyt samotnej góry”/

Żeby to było takie proste...

W 1941 roku Dvora wraz z rodziną uciekła z Polski do Palestyny. W Izraelu została uznanym psychologiem klinicznym, możliwe zatem, że poradziła sobie z każdym problemem.